دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences

مقالات

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۳/۱ | 
اختلال گوارشي و ديابت:
اختلال گوارشي چيست؟
اختلال گوارشي يا تأخير در تخليه معده اختلالي است كه در آن عمل تخليه محتويات معده بيش از اندازه طول بكشد كه اين اختلال اغلب در افراد ديابتي نوع يك و دو اتفاق مي‏افتد. اختلال گوارشي زماني ايجاد مي‏شود كه عصب معده صدمه ببيند و يا كارش به كلي متوقف شود. عصب واگ حركت غذا را در دستگاه گوارش كنترل مي‏كند. اگر عصب واگ صدمه ببيند ماهيچه‏هاي معده و روده بطور طبيعي نمي‏توانند كار بكنند و بدين ترتيب حركت غذا كند شده و يا بطور كلي متوقف مي‏شود.
ديابت مي‏تواند به عصب واگ صدمه برساند مشروط برآنكه قند خون براي يك دوره طولاني بالا باشد. افزايش قند خون سبب تغييرات شيميايي در عصب و ايجاد صدماتي در عروق تغذيه كننده اعصاب مي‏شود.
نشانه ها و علائم اختلال گوارشي :
- سوزش سردل
- تهوع
- استفراغ غذاي هضم نشده
- احساس پري شكم
- كاهش وزن
- نفخ شكم
- نوسان در ميزان قند خون
- از دست دادن اشتها
- برگشت غذا از معده به مري (ريفلاكس)
- اسپاسم (گرفتگي) ديواره معده
اين نشانه‏ها ممكن است به صورت شديد يا متوسط ( بسته به فرد) تفاوت كند.
عوارض ناشي از اختلال گوارشي:
اگر غذا به مدت طولاني در معده بماند مي‏تواند مشكلاتي مانند: رشد بيش از اندازه باكتريها در اثر تخمير غذاها ايجاد كند، و همچنين ممكن است غذاها به صورت توده‏هاي سختي درآيد كه اين خود مي‏تواند سبب تهوع، استفراغ و انسداد در داخل معده شود. اگر اين توده هاي سخت غذايي در مسير عبور غذا از معده به روده انسدادي ايجاد كند خيلي خطرناك خواهد بود.
اختلال گوارشي با افزايش مشكلات در كنترل قند خون مي‏تواند ديابت را بدتر كند. غذايي كه سرانجام با تأخير زياد از معده وارد روده كوچك مي‏شود و جذب مي‏گردد، سبب مي‏شود سطح قند خون افزايش يابد. با وجود اختلال گوارشي نمي‏توان به درستي پيش‏بيني كرد كه چه وقت معده از غذا خالي مي‏شود و همين سبب مي‏شود كه سطح قند خون نوسان يافته و كنترل آن نيز مشكل شود.
علتهاي اصلي ايجاد كننده اختلال گوارشي:
اختلال گوارشي اغلب به علت:
- ديابت
- سندرم ويروسي
- جراحي معده يا عصب واگ
- داروها، بخصوص آنتي كولينرژيك و ناركوتيك‏ها( داروهايي كه انقباض معده را كم مي‏كند)
- برگشت غذا از معده به مري
- اختلال ماهيچه‏هاي صاف مثل: آميلوئيدوز و اسكلرودرما
- بيماري اعصاب مثل: نفخ شكمي و بيماري پاركينسون
- اختلال متابوليكي مثل هيپوتيروئيديسم (كم كاري تيروئيد)
تشخيص:
تشخيص اختلال گوارشي با يك يا چند تست زير انجام مي‏گيرد.
عكس باريم:: بعد از 12 ساعت ناشتايي شما يك مايع غليظي به نام باريم را مي‏خوريد كه اين باريم سطح داخل معده را مي‏پوشاند و بدين ترتيب با عكس گرفتن، معده، مشخص خواهد شد. بطور طبيعي معده بعد از 12 ساعت ناشتايي خالي مي‏شود. اگر در عكس غذايي نشان داده شود، احتمالاً اختلال گوارشي وجود دارد. اگر عكس نشان بده كه معده خالي است اما پزشك شما همچنان معتقد باشد كه تخليه معده با تأخير انجام شده است نياز است كه اين تست را مجدداً تكرار كنيد و يا در يك روز ممكن است شخصي كه اختلال گوارشي دارد يك وعده غذايي را بطور طبيعي هضم كند و نتيجه تست آن اشتباهاً طبيعي تلقي شود. اگر شما ديابت داريد ممكن است پزشكتان توصيه‏هاي خاصي را براي شما داشته باشد.
اسكن تخليه معده با راديوايزوتوپ:
شما مي‏توانيد از غذايي كه محتوي راديوايزوتوپ ( ماده راديواكتيو) است بخوريد و اسكن معده انجام دهيد. مقدار راديوايزوتوپ ( راديواكتيو خيلي كم است و خطري ندارد). بعد از خوردن شما زير دستگاهي دراز مي‏كشيد كه مي‏تواند مواد راديوايزوتوپ را نشان دهد و بدين ترتيب تصوير غذا در داخل معده و اينكه چگونه به آرامي معده را ترك مي‏كند مشخص مي‏شود. اگر بعد از 2 ساعت بيش از نيمي از غذاها باقي بماند اختلال گوارشي خطرناك است.
اندازه گيري (مانومتري) معده :
اين تست فعاليت الكتريك و ماهيچه‏اي معده را اندازگيري مي‏كند. لوله حاوي

دفعات مشاهده: 379 بار   |   دفعات چاپ: 16 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر